transportszynowy.pl

najobszerniejsze centrum wiedzy o transporcie szynowym po polsku

Oznaczenia taboru > Oznaczenia pojazdów trakcyjnych (elektryczne i spalinowe)

Wszystkie nowobudowane pojazdy trakcyjne, prodkowane w Unii Europejskiej, muszą spełniać wymagania właściwych Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności (TSI), czyli wykonawczych rozprządzeń Komisji Europejskiej w sprawie interoperacyjności taboru.
Obecnie wszystkie pojazdy trakcyjne muszą być oznakowane z wykorzystaniem identyfikatorów pojazdów kolejowych. Poniżej znajduje się wyjaśnienie znaczenia poszczególnych cyfr 12 cyfrowego numeru EVN.


Numer EVN dla pojazdów trakcyjnych

Numer EVN - objaśnienie znaczenia cyfr składowych:

- Pierwsza cyfra - 9 - oznacza, że numer dotyczy pojazdu trakcyjnego

- Druga cyfra określa rodzaj pojazdu:
   0 - różne
   1 - lokomotywa elektryczna
   2 - lokomotywa spalinowa
   3 - EZT dużej prędkości
   4 - EZT małej prędkości
   5 - SZT lub wagon silnikowy
   6 - wagon doczepny specjalnego przeznaczenia
   7 - lokomotywa manewrowa elektryczna
   8 - lokomotywa manewrowa spalinowa
   9 - pojazd specjalny

- Trzecia i czwarta cyfra (2 grupa cyfr) - oznaczenie liczbowe państwa rejestracji pojazdu

- Piąta cyfra ozdnosi się do przeznaczenia pojazdu:
  0 - pojazdy trakcyjne różne
  1 - lokomotywa pasażerska
  2 - zespół trakcyjny lub wagon silinikowy do przewozu osób
  3 - lokomotywa towarowa
  4 - zespół trakcyjny lub wagon silnikowy do przewozu towarów
  5 - lokomotywa uniwersalna
  6 - lokomotywa uniwersalna
  7 - lokomotywa manewrowa elektryczna
  8 - lokomotywa manewrowa spalinowa
  9 - pojazd specjalny

- Szósta cyfra odnosi się do rodzaju zasilania / przekładni:
   0 - parowe
   1 - elektryczne jednonapięciowe
   2 - elektryczne dwunapięciowe
   3 - elektryczne wielonapięciowe
   4 - dwusystemowe elektryczne i spalinowe
   5 - tendry
   6 - przekładnia elektryczna
   7 - przekładnia mechaniczna
   8 - przekładnia hydrauliczna
   9 - wolny

- Siódma cyfra odnosi się do mocy ciągłej pojazdu:
   0 - zabytkowe czynne
   1 - do 0,5 MW
   2 - od 0,5 MW do 1 MW
   3 - od 1 MW do 1,5 MW
   4 - od 1,5 MW do 2 MW
   5 - od 2 MW do 3 MW
   6 - od 3 MW do 5 MW
   7 - powyżej 5 MW

- Ósma, dziewiąta, dziesiąta  i jednesta cyfra to numer seryjny typu pojazdu

- Dwunasta cyfra to cyfra samokontoli (poprawność numeru)

 
Przykładowy identyfikator pojazdu kolejowego - trakcyjnego
A - numer EVN
B - literowy identyfikator państwa rejestracji pojazdu
C - oznaczenie dysponenta pojazdu VKM

Oprócz identyfikatorów pojazdów kolejowych na pojazdach mogą znajdować sie inne oznaczenia związane z typem lub serią i numerami inwentarzowymi pojazdów. W Polsce od lat 60 ubiegłego wieku stosowane są oznaczenia serii, składające się z liter i cyfr, które pozwalają w prosty sposób zidentyfikować rodzaj i przeznaczenie pojazdu. Te oznaczenia klasyfikacyjne i numery inwentarzowe określone są w normie PN-K-02040-4 (wcześniej: BN-85/3500-13/03). Obecnie oznaczenia te nie są obowiązkowe, ale często stosowane przez przewoźników jako uzupełnienie dla identyfikatora pojazdu kolejowego.


Oznaczenia serii z numerem inwetarzowym pojazdów trakcyjnych w Polsce (obecnie nieobowiązkowe)

Pierwsza litera określa rodzaj trakcji:
   S - spalinowa
   E - elektryczna

Druga litera oznacza rodzaj / przeznaczenie pojazdu:
   P - lokomotywa pasażerska
   T - lokomotywa towarowa
   U - lokomotywa uniwersalna
   M - lokomotywa manewrowa
   N - zespół trakcyjny niskoperonowy
   W - zespół trakcyjny wysokoperonowy (węzłowy)
   D - zespół trakcyjny dalekobieżny
   A - spalinowe wagony silnikowe, spalinowe zespoły trakcyjne
 
Dwie cyfry określają charakterystykę techniczno - eksploatacyjną pojazdu
- lokomotywy elektryczne:
  01-14 - czteroosiowe na prąd stały 3 kV
  15-19 - czteroosiowe na prąd przemienny
  20-34 - sześcioosiowe na prąd stały 3 kV
  35-39 - sześcioosiowe na prąd przemienny
  40-49 - inny układ osi lub inne napięcie

- lokomotywy spalinowe:
  01-09 - przekładnia mechaniczna, sterowanie pojedyncze
  10-14 - przekładnia mechaniczna, sterowanie wielokrotne
  15-24 - przekładnia hydraulliczna, sterowanie pojedyncze
  25-29 - przekładnia hydrauliczna, sterowanie wielokrotne
  30-39 - przekładnia elektryczna, sterowanie pojedyncze
  40-49 - przekładnia elektryczna, sterowanie wielokrotne

- elektryczne zespoły trakcyjne:
  01-64 - zespoły trójczłonowe na prąd stały 3kV
  65-69 - zespoły trójczłonowe na prąd przemienny
  70-74 - zespoły czteroczłonowe na prąd stały 3kV
  75-79 - zespoły czteroczłonowe na prąd przemienny
  80-89 - samodzielny wagon silnikowy na inny rodzaj zasilania
  90-93 - zespoły dwuczłonowe na prąd stały 0,8kV
  94-99 - zespoły dwuczłonowe na inny rodzaj zasilania
  94-99 - zespoły o innej liczbie członów lub inne napięcie

- spalinowe zespoły trakcyjne i wagony silnikowe:
  51-59 - przekładnia mechaniczna, bez sterowania wielokrotnego
  60-69 - przekładnia mechaniczna, sterowanie wielokrotne
  70-79 - przekładnia hydrauliczna lub hydromechaniczna, bez sterowania wielokrotnego
  80-89 - przekładnia hydrauliczna, sterowanie wielokrotne
  90-94 - przekładnia elektryczna, bez sterowania wielokrotnego
  95-99 - przekładnia elektryczna, sterowanie wielokrotne
  101-110 - wagon silnikowy (tzw. autobus szynowy)
  111-120 - doczepy bez stanowiska maszynisty
  121-130 - doczepy ze stanowiskiem maszynisty (wagony sterownicze)
  131-140 - spalinowe zespoły trakcyjne


Oznaczenia dodatkowe dla zespołów trakcyjnych
- rodaj członu:
    s - człon silnikowy
    b - człon rozrządczy (z kabiną)
    d - człon doczepny
- kolejność członów:
    a, b, c,... - oznaczenie kolejności członów zespołów trakcyjnych
- kolejność czonów lokomotyw
    A, B - oznaczenie kolejności członów dla lokomotyw dwuczłonowych

Przykłady oznaczeń seryjnych:
ET22 - lokomotywa elektryczna sześcioosiowa na prąd stały 3 kV do prowadzenia pociągów towarowych.
SM42 - lokomotywa spalinowa czteroosiowa z przekładnią elektryczną i sterowaniem wielokrotnym do pracy manewrowej.
EN57 - elektryczny zespół trakcyjny trójczłonowy na prąd stały 3 kV do ruchu lokalnego z wysokimi lub niskimi peronami.

ET41-155A / ET41-155B - lokomotywa elektryczna ośmiosiowa dwuczłonowa o numerze inwetarzowym 155
EN57-1043ra - elektryczny zespół trakcyjny trójczłonowy na prąd stały do ruchu lokalnego z wysokimi i niskimi peronami, ra - człon rozrządczy "a"

   
Przykładowe oznaczenie serii i numer inwentarzowy
- lokomotywa elektryczna uniwersalna (1),
- lokomotywa spalinowa towarowa (2),
- EZT niskoperonowy - człon rozrządczy "a" (3)

W związku z tym, że oznaczenia te nie są obowiązkowe, pojawiły się ich różne ich odmiany, szczególnie w zakresie elektrycznych zespołów trakcyjnych, w których np. zastosowano trzycyfrowe oznaczenie charakterystyki techniczno - eksploatacyjnej (np. ED160, ED161, ED250) jak również z dodatkowymi oznaczeniami serii jak np. EN57AKŁ (EZT z napędem asynchronicznym dla Łodzi), EN57AKW (EZT z napędem asynchronicznym dla Wielkopolski), EN57AKM (EZT z napędem asynchronicznym dla Kolei Mazowieckich) itp. Można również spotkać oznaczenia EN63A (jako odmiana serii EN63) lub EN63H. W drugim przypadku litera H odnosi się do zastosowanego napedu dwutrakcyjengo (hybrydowego).


Przykładowe oznaczenia pojazdu trakcyjnego
A - oznaczenie serii i numer inwentarzowy (nieobowiązkowe)
Identyfikator pojazdu kolejowego (NVR):
   B - numer EVN
   C - literowy identyfikator państwa rejestracji pojazdu
   D - oznaczenie dysponenta pojazdu - VKM


Oprócz powyższych oznaczeń inwentarzowych, na pojazdach trakcyjnych mogą być też zastosowane oznaczenia związane z typem pojazdu. W Polsce są one powszechnie stosowane na nowobudowanym taborze. Nadawanie oznaczeń typu pojazdu i prowadzenie rejestru oznaczeń typów realizuje: Łukasiewicz - Poznański Instytut Technologiczny (d. Instytut Pojazdów Szynowych "Tabor" z Poznania). Oznaczenia typu nadają sobie również sami producenci w ramach realizowanych nowych projektów pojazdów trakcyjnych.


Oznaczenie typu i numer kolejny tego typu pojazdu


Oznaczenie typu i serii na pojeździe trakcyjnym (EZT)
A - oznaczenie typu i numer kolejny tego typu pojazdu, litera D to oznaczenie członu
B - oznaczenie serii i numer inwentarzowy pojazdu

 
Oznaczenie serii, numer inwentarzowy i skrócony numer EVN