transportszynowy.pl

najobszerniejsze centrum wiedzy o transporcie szynowym po polsku

Urządzenia pociągowo - zderzne > Sprzęgi cyfrowe DAC

Obecnie powszechnie w wagonach towarowych stosowane są sprzęgi śrubowe zgodne z wymaganiami UIC. Ten typ sprzęgu zapewnia tylko połączenie mechaniczne i przenosi siły rozciągajace. W przypadku wystapienia sił ściskajacych są one przenoszone przez zderzaki. Stosowanie sprzęgów śrubowych wymaga również obecności człowieka w procesie sprzęgania. Musi on założyć ucho sprzęgu na hak cięgłowy sąsiedniego pojazdu i odpowiednio naprężyć sprzęg śrubą rzymską. Powyższe operacje wymagają czasu, ale są również niebezpieczne, gdyż osoba łącząca pojazdy musi wejść pomiędzy sprzęgane pojazdy.
Aby zminimalizować ryzyko niebezpieczeństwa dla praocników kolejowych i usprawnić proces formowania składów pociągów trwają obecnie prace nad wdrożeniem do wagonów towarowych tzw. sprzegów cyfrowych (DAC - Digital Automatic Coupler). Projekt został zainicjowany przez przez DB, ÖBB, SBB i jest realizowany w ramach projektu Shift2Rail w partnerstwie z czołowymi przewoźnikami towarowymi UE.
Zastosowanie takich sprzęgów poza powyższymi aspektami pozwoli również na wprowadzenie usprawnien w zakresie np. kontroli hamulców czy też sterowania nimi np. na drodze elektropneumatycznej. Wszystko dzięki możliwości przesyłania sygnałów elektrycznych za pośrednictwem sprzęgów. Oczywisci wymaga to wyposażenia wagonów w stosowne magistrale komunikacyjne.

Sprzęg DAC jest pochodną sprzęgów automatycznych typu Scharfenberga. Zapewnia połączenie mechaniczne (w zakresie sił rozciągających i ściskających), pneumatyczne (PG i PZ) oraz elektryczne - nad głowicą sprzęgu mechanicznego zamontowany jest sprzęg elektryczny.

 
Sprzęgi DAC na wagonach towarowych (strzałką wskazany jest ujednolicony sprzęg elektryczny)

Ideą konstrukcji tych sprzęgów jest ich zamienność ze sprzęgami śrubowumi UIC, tak aby można było zastosować te nowe sprzęgi w już istniejących wagonach przy ograniczeniu do minimum konieczności wprowadzania modyfikacji konstrukcji czołownic ostoi wagonów. Poniższa fotografia przedstawia zamocowanie sprzęgu DAC i otwory pozostałe w czołownicy po zdemontowaniu klasycznego sprzęgu śrubowego.


Mocowanie sprzęgu DAC i otwory po sprzęgu śrubowym


Wagony sprzęgnięte ze sobą sprzęgami DAC

Poniższa fotografia przedstawia lokomotywę wyposażoną w sprzęg hybrydowy, składający się ze sprzęgu DAC oraz klasycznego sprzęgu śrubowego, dzięki czemu może ona bez ograniczeń prowadzić pociągi towarowe ze sprzęgami UIC i DAC.

   
Lokomotywa ze sprzęgiem hybrydowym - sprzęg DAC (A - uniesiony) i sprzęg śrubowy (B) - opis na 1 powiększeniu


Program Shift2Rail proponuje pełne wdożenie technologii DAC do roku 2030, przyczyniając się do zwiększenia efektywności przewozów towarowych.


Informacje techniczne o DAC firmy VOITH