transportszynowy.pl

najobszerniejsze centrum wiedzy o transporcie szynowym po polsku

Podsypkowa technologia budowy nawierzchni torowej > Rodzaje podkładów i przytwierdzeń

Tory na podkładach mogą być stosowane jedynie w torach wydzielonych. W przypadku torów przebiegających w jezdni konieczne jest stosowanie bezpodsypkowej nawierzchni szynowej.

Rozróżnia się trzy rodzaje podkładów:

a) Podkłady drewniane i przytwierdzenia typu K i SKl-12
Podkłady te wykonane są z drewna twardego jak buk czy dąb lub miękkiego jak sosna. Drewno używane do podkładów jest specjalnie impregnowane środkami, które je zabezpieczają przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi powodującymi na przykład gnicie.
Przykładem środka impregnującego jest kreozot, a dokładnie olej kreozotowy wytwarzany z kreozotu węglowego, będącego surową frakcją smoły węglowej.

Kliknij aby powiększyć 
Tory na podkładach drewnianych


Podkłady drewniane

Do podkładów drewnianych szyny mocuje się przy pomocy przytwierdzeń śrubowych.

Kliknij aby powiększyć     
Przytwierdzenie typu "K" (opis na 1 powiększeniu)



Do podkładów przykręcone są wkrętami kotwowymi kotwy zwane też płytkami żebrowymi (po jednej dla szyny). Szynę natomiast przytwierdza się do płytki żebrowej łapką, która posiada śrubę zakończoną specjalnym hakiem trapezowym (śruba stopowa hakowata). Poprzez nakręcanie nakrętki śruby stopowej, hak śruby stopowej zaciska się w skośnych wycięciach żeber płytki żebrowej, co powoduje dociśnięcie łapki do stopy szyny.

Kliknij aby powiększyć   Kliknij aby powiększyć  
Płytka żebrowa przymocowana do podkładu drewnianego (opis na 1 powięszkeniu)


Wkręty kotwowe


Kliknij aby powiększyć 
Łapka Łpa 2 i śruba stopowa z nakrętką

Kliknij aby powiększyć 
Szyna 60E1 na podkładzie drewnianym z przytwierdzeniem typu "K"

Omawiany typ przytwierdzeń ma kilka dużych wad. Po pierwsze szyny przytwierdzane są na sztywno (śrubowo) co powoduje, że wibracje od przejeżdżających pojazdów nie są amortyzowane lecz przenoszone bezpośrednio na podkłady i podtorze.
Drugą wadą tego typu przytwierdzeń jest ich uciążliwy - długotrwały montaż. Konieczne jest przykręcenie płytki żebrowej do podkładu, a po ustawieniu w niej szyny trzeba dokręcić śrubowo łapki hakowate.

W obecnie powstających drogach tramwajowych, przy zastosowaniu podkładów drewnianych, stosuje się przytwierdzenia sprężysto - śrubowe typu SK z łapkami Skl-12. Nakrętka śruby stopowej dociska do stopy szyny i podkładki żebrowej sprężystą łapkę w miejscu tradycyjnego uchytu hakowego z przytwierdzenia typu K. Taki układ wpływa na częściowe uealastycznienie węzła mocującego szynę. 

Kliknij aby powiększyć 
Szyna Ri60 na podkładzie drewnianym z przytwierdzeniem typu SK "Skl-12" (opis na powiększeniu)


Płytki żebrowe na podkładach drewnianych dla przytwierdzeń SK - Skl-12 analogiczne jak dla przytwierdzeń K.



b) Podkłady betonowe żelbetowe i przytwierdzenia typu K
Podkłady te wykonane są ze zbrojonego betonu. Beton jest materiałem kruchym dlatego konieczne jest jego zbrojenie, co zwiększa wytrzymałość lecz niewystarczająco chroni przed rysami i pęknięciami.
Powstające rysy i pęknięcia są głównym powodem poszukiwania bardziej zaawansowanych technologii wytwarzania podkładów betonowych i rezygnacji ze stosowania typowych podkładów betonowych.

Szyny do podkładów betonowych mocuje się za pośrednictwem przytwierdzenia śrubowego typu "K". Różnica pomiędzy podkładem drewnianym, a betonowym polega na tym, że między kotwą (płytką żebrową), a podkładem znajduje się wkładka izolacyjna.
Oprócz tego pod stopę szyny umieszcza się przekładkę podszynową.


Nawierzchnia torowa z podkładami betonowymi i przytwierdzeniami typu "K"

Kliknij aby powiększyć   
Szyna Ri60 na podkładzie betonowym z przytwierdzeniem typu "K" (opis na powiększeniu)


Dyble pod wkręty kotwowe w podkładzie betonowym

Następcami podkładów betonowych są znacznie od nich trwalsze podkłady strunobetonowe.




c) Podkłady strunobetonowe i przytwierdzenia SB
Podkłady te wykonane są podobnie jak betonowe - żelbetowe ze zbrojonego betonu jednak do ich wytwarzania stosuje się beton sprężony. Zbrojenie podkładu na czas zalewania betonem jest rozciągane (struna), a po zastygnięciu betonu zwalnia się naciąg i następuje sprężenie betonu, co zabezpiecza przed pęknięciami podkładu torowego.


Podkłady strunobetonowe składowane na placu budowy

Kliknij aby powiększyć   
Pręty zbrojenia strunowego



Podkłady strunobetonowe dla toru o szerokości 1435 mm mają długość 2300 lub 2500 mm natomiast dla toru o szerokości 1000 mm ich długość wynosi 1800 mm.

Kliknij aby powiększyć   Kliknij aby powiększyć   
Podkłady strunobetonowe PS83 dla szyny S49

Kliknij aby powiększyć  
Podkład strunobetonowy PS83 dla szyny UIC60

Kliknij aby powiększyć 
Podkład strunobetonowy PS83 dla szyny 180S

Kliknij aby powiększyć 
Podkład strunobetonowy PS83 dla szyny Ri60


   
Podkład PST-11 o szeerokosci 2300 mm, bez pochylenia pod stopę szyny


Na podkładach zamieszczone są również informacje dotyczące parametrów technicznych takich jak na przykład twardość zastosowanego betonu. Przykład: beton B60 - beton klasy B o oporności na ściskanie 60 MPa (wg nowych oznaczeń B60 to C50/60).
Masa jednego podkładu strunobetonowego dla toru o szerokości 1435 mm wynosi około 230 kg.

Szyny do podkładów strunobetonowych przytwierdzane są za pomocą zaczepów sprężystych typu SB. Jest to jeden z najnowocześcniejszych i powszechnie stosowany sposób mocowania szyn do podkładów. Jak nazwa wskazuje nie jest to przytwierdzenie sztywne.
Ten rodzaj zaczepów jest o wiele łatwiejszy i szybszy w montażu w porównaniu z zaczepami śrubowymi.

Podczas produkcji podkładów strunobetonowych, gdy forma podkładu jest zalewana betonem, mocowane są odpowiednio kotwy (po dwie dla każdej szyny).
Podczas budowy nawierzchni torowej, pomiędzy kotwami umieszcza się stopkę szyny i przytwierdza za pomocą łapek sprężystych. Dodatkowo między stopkę szyny, a podkład dla uelastycznienia oraz izolacji elektrycznej wkłada się przekładki podszynowe, a pomiędzy kotwę, a stopkę szyny wkłada się dociskowe wkładki izolacyjne (zobacz opis sieci trakcyjnej - ograniczenie prądów błądzących).

Kliknij aby powiększyć   Kliknij aby powiększyć   
Kotwy w podkładzie strunobetonowym


Kliknij aby powiększyć   Kliknij aby powiększyć  
Mocowanie sprężyste typu SB (opis na pierwszym powiększeniu)


Kliknij aby powiększyć  
Przekładka podszynowa między szyną a podkładem (stara / nowa)


  
Wkładki izolacyjne montowane między kotwą a szyną 

   

   
Montaż łapki sprężystej SB


Kliknij aby powiększyć   
Szyna typu tramwajowego (Ri60) na podkładzie strunobetonowym z przytwierdzeniem typu SB



Rysa pęknięcia na podkładzie