transportszynowy.pl

najobszerniejsze centrum wiedzy o transporcie szynowym po polsku

Sterowanie zwrotnicami > Sterowanie zwrotnicami - systemy kontaktów na sieci jezdnej

System sterowania zwrotnicami z wykorzystaniem kontaktów (zwanych sankami) umieszczonych na przewodach jezdnych sieci trakcyjnej jest obecnie zastępowany systemem podczerwieni lub systemem radiowym. Jednak w niektórych miastach można jeszcze spotkać taki sposób przestawiania zwrotnic.
System kontaktów polega na detekcji tak zwanej jazdy z prądem i bez prądu. Motorniczy chcący zmienić położenie zwrotnicy musi dojeżdzać do rozjazdu z poborem prądu, czyli z nastawnikiem jazdy w pozycji rozruchu lub jechać z wybiegu - bez rozpędzania.
Za wykrywanie jazdy z prądem i bez prądu (wybiegowej) odpowiedzialne są kontakty sankowe zainstalowane na przewodzie jezdnym w odpowiedniej odległości przed rozjazdem. Kontakt sankowy składa się z trzech przewodów po których ślizga się odbierak prądu (pantograf). Dwa z nich odizolowane od siebie służą do ustalenia kierunku i połączone są za pośrednictwem cewki z przewodem jednym sieci trakcyjnej. Trzeci przewód kontaku sankowego służy do załączania blokady zwrotnicy. W określonej odległości za zwrotnicą na przewodach jezdnych obydwu rozgałęziających się torów zainstalowane są czujniki wyłączające blokadę zwrotnicy.


Schemat rozmieszczenia kontaktu sankowego (K) i czujników wyłączenia blokady zwrotnicy (B)


System ten jest dosyć uciążliwy i czasem doprowadza do wykolejeń szczególnie drugich wagonów w składzie, w związku z nieprawidłowym zadziałaniem kontaktów sankowych. Poza tym w zależności od czujności cewki kontaktu sankowego może wystąpić sytuacja, że mimo jazdy z wybiegu nastąpi przełożenie zwrotnicy, z powodu załączonego w wagonie ogrzewania. Z tego powodu motorniczowie na czas przejazdu pod kontaktami sankowymi na przykład wyłączają ogrzewanie, a nawet przetwornicę, aby pobór prądu z sieci był jak najmniejszy.

Kliknij aby powiększyć   
Kontakt sankowy


Obok kontaktu sankowego montowany jest wskaźnik informujący o tego typu sterowaniu zwrotnicami. Pod literą "Z" znajdują sie dwa kwadraty. Jeden z nich jest czerwony - oznacza kierunek jazdy z prądem (na lewo), a drugi biały informujący o kierunku jazdy bez prądu (na prawo).

Kliknij aby powiększyć   
Znak informujący o zwrotnicy sterowanej kontaktem sankowym



W niektórych sieciach tramwajowych kontakty sankowe służą tylko do wykrywania jazdy z prądem i bez prądu. Blokada zwrotnicy jest natomiast załączana poprzez osobny kontakt analogiczny do tego odłączającego.


Kontakt sankowy i czujnik blokady zwrotnicy