transportszynowy.pl

najobszerniejsze centrum wiedzy o transporcie szynowym po polsku

Sterowanie zwrotnicami > Układy blokady zwrotnic

W ramach układów sterowania i kontroli zwrotnic stosuje się rozwiązania odpowiadające za blokadę zwrotnicy, na czas przejazdu tramwaju po rozjeździe, tak aby nie doszło do jej przestawienia pod przejeżdżającym tramwajem na przykład z powodu sterowania zwrotnicy przez kolejny tramwaj zbliżający się do rozjazdu. Stosowane są rozwiązania oparte o obwody torowe jak również czujniki montowane na przewodzie jezdnym sieci trakcyjnej. Przykładowe rozwiązania omówione są poniżej.

Popularnym i niezawodnym rozwiązaniem w zakresie układu blokowania zwrotnicy jest obwód torowy, pozawalający wykryć zajętość toru, w którego skład wchodzą indukcyjne czujniki pętlowe (tzw. pętle indukcyjne) tworzące układ rezonansowy, który wykrywa masę metalową pojazdu oraz układ wykrywający zwarcie osiami. Elementy blokady zwrotnicowej zainstalowane są w przestrzeni międzyszynowej w około dziesięciometrowej strefie przed zwrotnicą. Poniżej przykład takiego układu, który składa się z dwóch pętli torowych oraz wzmacniacza. Przejeżdżający tramwaj ingeruje w zmienne pole magnetyczne układu poprzez zwarcie osiami oraz masą metalową pojazdu. Dzięki zastosowaniu obwodu zwarcia osiami, system sterowania odróżnia tramwaj od innych pojazdów. Sam układ rezonansowy, wykrywający masę metalową pojazdu (tzw. detektor indukcyjny) mógłby np. identyfikować autobus, czy inny pojazd drogowy jako tramwaj i niepotrzebnie blokować zwrotnicę.  



Schemat obwodu torowego wykrywania zajętości toru - blokady zwrotnicy
A - wyjście sprzężenia zwrotnego obwodu rezonansowego
B - zasilanie rezonansowego obwodu torowego

  Kliknij aby powiększyć    
Elementy układu detekcji zajętości toru - blokady zwrotnicy


 
Puszki instalacyjne elementów układu blokady torowej

Blokada zwrotnicy załączona zostanie automatycznie również, jeżeli prowadzący tramwaj zainiciuje rozkaz zmiany zwrotnicy przez system zdalnego sterowania (kontakt na sieci, sterowanie podczerwienią, czy radiowe).

Odblokowanie zwrotnicy następuje po zaniku zwarcia osiowego oraz masy metalowej. Dodatkowo układ może być zaprogramowany, że odblokowanie następuje dodatkowo z pewną zwłoką - np. kilka sekund od zjechania tramwaju z obwodu zajętości toru.

Innym rozwiązaniem do blokowania / odblokowywania zwrotnicy jest zastosowanie czujników zainstalowanych na przewodach jezdnych sieci trakcyjnej. Jeden z czujników (blokujący) znajduje się przed rozjazdem. Drugi z czujników (odblokowujący) zainstalowany natomiast jest za rozjazem, tak że zwrotnica zostaje odblokowana, gdy skład tramwajowy zjedzie z obszaru rozjazdu.
Elementem aktywującym czujniki jest ślizgający się po przewodzie jezdnym ślizgacz odbieraka prądu.
Poniższy schemat przedstawia sposób rozmieszczenia czujników:


Rozmieszczenie czujników blokady zwrotnicy na przewodzie trakcyjnym
A - czujnik załączania blokady
B - czujniki wyłączania blokady


Kliknij aby powiększyć 
Przykładowe czujniki blokady zwrotnicy na przewodzie trakcyjnym (kontakt stykowy i czujnik ultradźwiękowy)


 

Poniższa fotografia przedstawia układ wykrywania pojazdów z zastosowaniem detektora indukcyjnego (układ rezonansowy), bez układu detekcji zawarcia osiowego.


Detektor indukcyjny (indukcyjny czujnik pętlowy) wyłączenia blokady zwrotnicy za napędem zwrotnicowym

 


Znak "X" na sygnalizatorze zwrotnicowym dwukomorowym potwierdza załączenie blokady zwrotnicy